SINIR TıCARET MERKEZLERı KURULMASINA

ıLışKıN KARAR

Resmi Gazete Tarihi: 10 Nisan 2003

Resmi Gazete Numarası: 25075

Karar Sayısı: 2003/5408

            Amaç

Madde 1- Bu Karar ile, Türkiye’nin yaşam standartlarının düşük ve işsizliğin ciddi boyutlarda olduğu Doğu ve Güneydoğu Anadolu coğrafi bölgelerinde ekonomik, sınai ve ticari gelişmenin hızlandırılmasını teminen, sınır ticareti yapılacak Sınır Ticaret Merkezlerinin kurulması ve bu merkezlerden yapılacak ihracat ve ithalatın usul ve esaslarının belirlenmesi amaçlanmaktadır.

Kapsam

Madde 2- Bu Karar, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri’ne komşu ülkelere sınırı bulunan Artvin, Ardahan, Kars, Iğdır, Ağrı, Van, Hakkari, şırnak, Mardin, şanlıurfa, Kilis, Gaziantep ve Hatay illerinde kurulacak Sınır Ticaret Merkezleri’nde yapılacak ihracat ve ithalat ile bu illere komşu olan Erzurum, Muş, Bitlis, Siirt, Batman, Diyarbakır ve Adıyaman illerinde yapılacak ticarete ilişkin esasları kapsamaktadır.

Dayanak

Madde 3-  Bu Karar, 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 3 üncü maddesi ile 4458 sayılı Gümrük Kanununun 16 ve 172 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

^(*) Madde 4- Bu Karar’da geçen;

a) Sınır Ticaret Merkezi; Bu Kararın 2 nci maddesi kapsamındaki sınır illerinde sınır ticareti faaliyetinde bulunmak üzere oluşturulan yerleri,

b) Sınır Ticaret Merkezi ışleticisi; bulunduğu ildeki ıl Özel ıdaresi, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği, ıl ve ılçe Ticaret Odaları veya ıl ve ılçe Ticaret ve Sanayi Odaları ile en az iki ıhracatçı Birliği tarafından kurulan ve Sınır Ticaret Merkezi’ni işleten anonim şirketi,

c) Sınır Ticaret Merkezi Mağazaları; Sınır Ticaret Merkezinde faaliyet gösteren mağazaları,

d) Uygunluk Belgesi; Sınır Ticaret Merkezlerine getirilerek ithal edilen ve ilgili il dahilinde dağıtımı yapılan eşyayı satın alan esnaf ile gerçek ve tüzel kişi tacirler (vakıflar, dernekler ve belediyeler ile bunlar tarafından kurulan veya bunların ortak oldukları firmalar hariç) adına düzenlenen belgeyi,

ifade eder.

^(*)  13 Aralık 2003 tarih ve 25315 numaralı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/6401 sayılı Karar ile değiştirilmiştir.

Sınır Ticaret Merkezlerinin Kurulması

Madde 5- Sınır Ticaret Merkezleri; Dış Ticaret Müsteşarlığının koordinatörlüğünde Milli Savunma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, ıçişleri Bakanlığı ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı temsilcilerinden oluşan bir komisyonun oybirliğiyle yapacağı teklif üzerine Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanlığının onayı ile kurulur.

Sınır Ticaret Merkezleri’nin inşası, işletilmesi, fiziki düzenlenmesi, stok kontrollerinin yapılması ile bu merkezlere giriş ve çıkışlara ilişkin usul ve esaslar Gümrük Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Devlet Bakanlığınca tespit edilir. Gıda maddelerinin stoklanmasında kullanılacak depoların asgari hijyenik ve teknik şartlarının belirlenmesinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığının görüşü alınır.

Sınır Ticaret Merkezi işletme izni

            Madde 6- Sınır Ticaret Merkezi ışleticisinin kuruluş, görev, yetki ve faaliyetleri Gümrük Müsteşarlığı tarafından belirlenir.

Sınır Ticaret Merkezi mağaza işletme izni

            Madde 7- Sınır Ticaret Merkezinde yer alan mağazaların işletme izinleri Sınır Ticaret Merkezi ışleticisinin teklifi üzerine Gümrük Müsteşarlığınca verilir.

            Gümrük Müsteşarlığınca Sınır Ticaret Merkezi mağaza işletme izni süreli veya süresiz olarak iptal edilebilir. Sınır Ticaret Merkezi mağaza işletme izni hiçbir şekilde devredilemez.

            Mağaza işletme izinlerinin verilmesi ve iptal edilmesine ilişkin hususlar Gümrük Müsteşarlığı tarafından düzenlenir.

            ıhracat ve ithalat

            ^(*) Madde 8- Sınır Ticaret Merkezi ışleticisi ve/veya Sınır Ticaret Merkezlerinde yer alan mağazalar, bu Karar kapsamında ihracat yapmaya, komşu ülkeden Sınır Ticaret Merkezlerine eşya getirmeye ve ithal etmeye, getirilen eşyanın 2 nci maddede belirtilen illerdeki esnaf ile gerçek ve tüzel kişi tacirlere (vakıflar, dernekler ve belediyeler ile bunlar tarafından kurulan veya bunların ortak oldukları firmalar hariç) dağıtımını yapmaya yetkilidir.

           Yolcular, Sınır Ticaret Merkezlerinde yer alan mağazalardan yolcu beraberi uygulamasında belirtilen miktar ve değeri geçmemek üzere eşya satın alabilir.

            Sınır Ticaret Merkezleri kapsamında ithal edilecek tarım ürünlerinden ithalatta alınması gereken vergi ve fonların %60’ı ile Katma Değer Vergisinin tamamı; ithal edilecek sanayi ürünlerinden ise sadece Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisinin tamamı tahsil edilir.

            Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan hususlara ilişkin usul ve esaslar,  Sınır Ticaret Merkezleri’nin bulunduğu illere komşu ülkeler ile varılacak mutabakat çerçevesinde Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından düzenlenir.

            Teminat

            Madde 9- Bu Karar kapsamında ihraç edilmek üzere Sınır Ticaret Merkezlerine  konulan eşya ile ilgili teminata ilişkin usul ve esasları belirlemeye Gümrük Müsteşarlığı yetkilidir.

^(*)  13 Aralık 2003 tarih ve 25315 numaralı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/6401 sayılı Karar ile değiştirilmiştir.

           Değerlendirme Komisyonu          

            ^(*) Madde 10- Bu Karar kapsamında il ihtiyacı dahilinde getirilerek ithal edilecek eşyaya ilişkin il kotaları; Vali veya Vali Yardımcısı başkanlığında Defterdar, Gümrük Müdürü, Sanayi ve Ticaret ıl Müdürü, Tarım ıl Müdürü, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği ile ıl Ticaret Odası veya ıl Ticaret ve Sanayi Odası temsilcilerinden oluşan Değerlendirme Komisyonu üyelerinin oy çokluğu ile teklifi üzerine, Dış Ticaret Müsteşarlığı’nca belirlenir.       

            Tarım ürünleri ile ilgili olarak hasat dönemi de dikkate alınarak Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın görüşü alınır.

            Değerlendirme Komisyonu’nun sekreterya hizmetleri, ıl Ticaret Odası veya ıl Ticaret ve Sanayi Odası tarafından yerine getirilir. Sekreterya hizmetlerinin yerine getirilmesinde Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinden de personel görevlendirilir.

            Uygunluk Belgesi

^(*) Madde 11- Uygunluk Belgesi, Değerlendirme Komisyonu tarafından ilgili ilde asgari üç yıldır faaliyet gösteren esnaf ile gerçek ve tüzel kişi tacirler (vakıflar, dernekler ve belediyeler ile bunlar tarafından kurulan veya bunların ortak oldukları firmalar hariç) adına düzenlenir. Uygunluk belgesi düzenlenmesinde işletme büyüklüğü ve faaliyet alanı gibi kriterler de dikkate alınır. Uygunluk Belgesi ile ilgili başvurular ıl Ticaret Odası veya ıl Ticaret ve Sanayi Odasına yapılır.

Uygunluk Belgesi düzenlenmesi sırasında gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu veya gerçeğe aykırı belge sunduğu tespit edilen esnaf veya tüzel kişinin uygunluk belgesi iptal edilir ve bu kişi adına bir daha Uygunluk Belgesi düzenlenmez.

            Yetki

Madde 12- Bu Kararda yer alan hususlara ilişkin talimatlar vermeye, bu Karar kapsamında yapılacak ihracat ve ithalatın her aşamasında gerekli görülecek değişiklikleri yapmaya ve önlemler almaya, özel ve zorunlu durumları inceleyip sonuçlandırmaya, madde politikaları dikkate alınarak gerektiğinde ürün/mal bazında ihracat ve ithalatı sınırlandırmaya ve durdurmaya Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkilidir.

Bu Kararın 5 inci maddesinin ikinci fıkrası, 6 ve 7 nci maddeleri, 8 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 9 uncu maddesine ilişkin uygulamalarda Gümrük Müsteşarlığı yetkilidir.

            Ortak Hükümler

            Madde 13- ıhracı ve ithali ilgili mevzuatla yasaklanmış veya ithali belli kurum ve kuruluşlara bırakılmış maddeler ile kota, gözetim ve diğer ticaret politikaları uygulamasına tabi ürünler bu Karar kapsamında dış ticarete konu edilemez.

Dış Ticaret Mevzuatı ve diğer ilgili mevzuatlarla ihracı ve ithali izne bağlı olan maddelerin bu Karar kapsamındaki ticarete konu edilmesi ilgili mercilerin izni ile mümkündür.

Sınır Ticaret Merkezlerinde yapılacak ticari işlemlerde; mülki idare amirlikleri, il özel idareleri, belediyeler ile vakıf ve dernekler nam ve hesabına her ne ad altında olursa olsun kesinti yapılamaz.

^(*)  13 Aralık 2003 tarih ve 25315 numaralı Resmi Gazete’de yayımlanan 2003/6401 sayılı Karar ile değiştirilmiştir.

Madde 14- ılgili gümrük idareleri tarafından, ihracat ve ithalat işlemlerine ait istatistiki bilgiler, Gümrük Müsteşarlığınca hazırlanacak Sınır Ticaret Merkezleri Aylık ıstatistik Formu’nun doldurulmasını müteakip, bir sonraki ayın ilk haftasında Değerlendirme Komisyonuna gönderilir. Sınır Ticaret Merkezi ışleticisi ve/veya Sınır Ticaret Merkezi Mağazaları tarafından, ithal edilen eşyanın ürün, miktar ve alıcı bazında düzenlenen listesi fatura düzenlenme tarihini müteakip, bir sonraki ayın ilk haftasında Değerlendirme Komisyonuna gönderilir. Sözkonusu form ve listeler, Değerlendirme Komisyonu tarafından Aylık Değerlendirme Raporu ile birlikte Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığına gönderilir.

Madde 15- Bu Kararda yer almayan hususlarda ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlük

Madde 16- Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 17- Bu Karar hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Gümrük Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.

kaynak, gumrukler.gov.tr