GENAR'IN SUNUŞ VE DEĞERLENDİRMESİ

GENAR Araştırma, 1997’den beri araştırma sektöründe faaliyet gösteren siyasi araştırmalar, sosyal araştırmalar ve pazar araştırmaları yapan bir kurumdur.

Sosyal sorumluluğunun bir gereği olarak GENAR, Türkiye’de siyasal, toplumsal, ekonomik ve kültürel gelişmeleri ve bu gelişmelere dair algıları yılın her çeyreğinde araştırarak kamuoyuyla paylaşmaktadır. Elinizdeki bu rapor, 2009 yılının dördüncü çeyreğine ait verilerden oluşmaktadır.

Bu araştırma GENAR’ın özkaynaklarıyla yapılmıştır. Araştırmanın herhangi bir sponsoru bulunmamaktadır.

Araştırma, Mustafa ŞEN ve İhsan AKTAŞ tarafından yönetilmiştir.

İÇİNDEKİLER

1. ARAŞTIRMANIN KİMLİĞİ 4
1.1. ARAŞTIRMANIN ADI 4
1.2. ARAŞTIRMANIN TARİHİ 4
1.3. ARAŞTIRMANIN AMACI 4
1.4. ARAŞTIRMANIN YAPILDIĞI İLLER 4
1.5. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ ve ÖRNEKLEMİ 4
2. GENEL DEĞERLENDİRME 5
3. TÜRKİYE’DE PARTİLER 10
4. TÜRKİYE’DE GÜNDEM 15
5.TÜRKİYE’DE SİYASAL DURUŞ 17
6.TÜRKİYE’DE AÇILIM 20
7. TÜRKİYE’DE HÜKÜMETE DAİR BAŞARI ALGISI 25
8. TÜRKİYE’DE KURUMLARA GÜVEN 27
9. TÜRKİYE’DE EN BEĞENİLEN SİYASETÇİLER 29
10. TÜRKİYE’DE EN BEĞENİLEN BAKANLAR 31
11. ARAŞTIRMA KAPSAMINDA GÖRÜŞÜLEN KİŞİLERİN DEMOGRAFİK PROFİLİ 52

1. ARAŞTIRMANIN KİMLİĞİ

1.1. ARAŞTIRMANIN ADI

2009 TÜRKİYE – TOPLUM – SİYASET ARAŞTIRMASI 4. ÇEYREK

1.2. ARAŞTIRMANIN TARİHİ

Bu araştırmanın saha çalışması 2 – 11 Ocak 2010 tarihleri arasında yapılmıştır.

1.3. ARAŞTIRMANIN AMACI

GENAR’ın kendi özkaynaklarıyla yaptığı bu araştırmanın amacı; Türkiye’de siyasal, toplumsal, ekonomik ve kültürel gelişmeleri, bu gelişmelere dair algıları yılın her çeyreğinde araştırarak kamuoyuyla paylaşmaktadır.

1.4. ARAŞTIRMANIN YAPILDIĞI İLLER

Araştırma Türkiye genelinde 17 il ve 55 ilçede gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın yapıldığı iller; Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kayseri, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Samsun, Trabzon, Van’dır. Yapılan yüzyüze görüşmelerin %41.4’i evde, %31.2’si işyerinde, %27.5’i işyerinde yapılmıştır.

1.5. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ ve ÖRNEKLEMİ

Araştırma Türkiye genelini yansıtacak demografik özelliklere sahip 2095 kişi ile görüşülerek yapılmıştır. Araştırmada kantitatif araştırma yöntemi ve yüzyüze anket tekniği uygulanmıştır.

2.GENEL DEĞERLENDİRME

GENAR’ın her yıl, çeyrek aralıklarla yaptığı siyasi araştırmalardan sonuncusu 2009 yılı bitiminin hemen ardından, 2010 Ocak ayının ilk haftasında tamamlanmıştır. Türkiye genelinde 17 ilde 2095 katılımcıyla yüzyüze görüşülerek yapılan bu çalışmada aşağıdaki önemli bulgulara ulaşılmıştır:

TÜRKİYE’DE PARTİLER

En çok merak edilen konuların başında yer alan siyasi partilerin muhtemel oy dağılımları araştırmanın ilk sorgulama konusu olmuştur.

Bu günlerde bir genel seçim olması durumunda siyasi partilerin muhtemel oy dağılımlarının şöyle olabileceği söylenebilir:

  AK PARTİ :%36.5
  CHP  :%22.9
  MHP  :%18.8
  BDP  :%7.1
  SP  :%4.0
  DP  :%2.0
  BBP  :%1.6
  BAĞIMSIZ :2.3
  DİĞER  :4.9

Araştırmanın bütününe bakıldığında, AK PARTİ’deki toplam 2 puanlık düşünün ağırlıklı olarak ekonomik kriz kaynaklı olduğu, MHP’deki 2.8 puanlık yükselişin demokratik açılımın tetiklediği milliyetçilik tartışmalarından beslendiği, CHP’nin yaptığı muhalefetin kendisine oy getirmediği anlaşılmaktadır. Araştırmanın gösterdiği diğer önemli bulgular bağlamında; milletvekilleri BDP’de toplanan DTP’nin kapatılmasının minimal düzeyde de olsa oy artışına sebep olduğu, Saadet Partisi’nin seçimde oturduğu bantta istikrar sağladığı, ANAP ve DYP’nin DP’de birleşmesinin beklenen etkiyi en azından kısa vadede gösteremediği, BBP’nin de yeni süreçte varlığını koruduğu söylenebilir.

TÜRKİYE’DE GÜNDEM

2009 yılı itibarıyla toplumun gündemini en çok meşgul eden konular ekonomik kriz, demokratik açılım, DTP’nin kapatılması, Ergenekon, şehitler ve domuz gribi olmuştur. Bu konuların siyasal etkileri partilerin oy dağılımında kendisini belirgin olarak göstermektedir. Bu sebeple, partilerin bu verileri dikkatle değerlendirmeleri kendi oy oranları açısından faydalı olacaktır.

TÜRKİYE’DE SİYASAL DURUŞ

Katılımcıların kendilerine dair siyasal duruş ifadeleri ağırlıklı olarak Atatürkçü, milliyetçi, demokrat, İslamcı, dindar, muhafazakar, laik ve sosyal demokrat kümelerinde toplaşmaktadır. Türkiye’nin içinde bulunduğu bu süreçte, toplumun Atatürkçülük vurgusunu önde tutmuş olması tüm siyasi kesimlerin anlam arayışlarına ışık tutucu bir mahiyet arzetmektedir.

TÜRKİYE’DE AÇILIM

Hükümetin “Demokratik Açılım” olarak sunduğu ve bazı kesimlerce “Kürt Açılımı” olarak adlandırılan çalışmalar halkın %39’u tarafından olumlu bulunmakta ve %30’u tarafından da başarıya ulaşacağına inanılmaktadır.

Hükümetin başlatmış olduğu “Alevi Açılımı”nı olumlu bulanlar ise %50 düzeyindedir. Alevi Açılımı’nın Kürt Açılımı olarak algılanan çalışmalara göre daha olumlu bir algılama çerçevesi oluşturduğu görülmektedir.

Bu veriler açılım süreci ile ilgili iletişim sorunu olduğuna işaret etmektedir. Toplumsal piyasaya sunulan “ürün” ile “iletişiminin” yeniden ele alınması ve hangi sosyal paydaşlar üzerinden neler yapılacağının yeniden kurgulanması gerekmektedir.

TÜRKİYE’DE HÜKÜMETE DAİR BAŞARI ALGISI

Hükümetin ekonomi, dış politika, demokratikleşme, sosyal yardımlar, çetelerle mücadele ve terörle mücadele konularındaki başarı algısı en yüksek düzeyde %52.2’yle sosyal yardımlar alanında görülmektedir. Ardından %48.6’yla dış politika ve %47.9’la çetelerle mücadele alanları gelmektedir.

TÜRKİYE’DE KURUMLARA GÜVEN

Kurumlara güven algısı incelendiğinde ordunun %75.5’le birinci sırada, yargının %59.7’yle ikinci sırada, cumhurbaşkanlığının %58.8 ile üçüncü sırada yer aldığı tespit edilmiştir. Hükümete güven %47.9, muhalefete güven %33.2, medyaya güven %33.8 olarak ifade edilmiştir. Burada dikkat çeken olgu, hükümetin, kendi oy oranından daha yüksek bir güven seviyesine sahip olduğudur.

TÜRKİYE’DE EN BEĞENİLEN SİYASETÇİLER

2009 yılında en beğenilen siyasetçiler sıralamasında Recep Tayyip Erdoğan, Devlet Bahçeli, Deniz Baykal, Mustafa Sarıgül ve Ahmet Türk ilk beş sırayı oluşturmaktadırlar. Başbakanın ilk sırada bulunduğu beğeni listesinde, Devlet Bahçeli’nin ana muhalefet liderinin önüne geçmesi ve yeni parti çalışmalarına hız veren Mustafa Sarıgül’ün dördüncü sırada yer alması tüm siyasiler tarafından iyi okunmalıdır.

TÜRKİYE’DE EN BEĞENİLEN BAKANLAR

2009 yılının en beğenilen ilk beş bakanı Ahmet Davutoğlu, Ali Babacan, Bülent Arınç, Nimet Çubukçu ve Recep Akdağ’dır. Türkiye’nin dinamik dış politika icraatlarının Dışişleri Bakanı’nı birinci sıraya taşıdığı anlaşılmaktadır. Nitekim, hükümet sosyal yardımlardan sonra en çok dış politika alanında başarılı bulunmaktadır.