Rusya ile Türkiye arasındaki enerji protokollerinin imza töreni başladı. ımza töreni sonrası Başbakan Erdoğan ve Rusya Başbakanı Putin ortak basın toplantısı düzenledi.

VıDEOYU ıZLEMEK ıÇıN TIKLAYIN...

Türkiye'den Başbakan Erdoğan, Rusya'dan da Başbakan Putin toplam 15 enerji protokolünü imzalayandı. ımza törenine ıtalya Başbakanı Berlusconi de katılıyor.

ıKıLı ıLışKıLER HER ALANDA GELışıYOR?



Başbakan Erdoğan: " Toplantımız aslında geçtiğmiz Mayıs ayında Soçi'de yaptığımız görüşmenin bir devamığ niteliğinde oldu. Günden güne gelişen ilişkilerimizin daha da güçlendirilmesi dış politikamızın öncelikleri arasındadır. 2000'li yılların başından itibaren en üstdüzeyde yürütülen temaslarımız önemli rol oynamıştır.

2008 itibari ile geldiğimiz nokta yaklaşık 40 milyar dolardır. Bugün Rusya Türkiye'nin birinci Türkiye ise Rusya'nın beşinci ticari ortağıdır. ılişkilerimiz Gerçekten kültürel alanda farklılık ifade etmeye başlamıştır. Temaslarımız sırasında ikili ticari ilişkilerimizde mevcut bir takım teknik mahiyetteki konuları da kendi aramızda çözdük. Bunları ele alma fırsatı aslında bir güvene dayalıdır. bu güven bunların çözümünü de kolaylaştırmaktadır. Aslında iki gündür süren karma ekonomi toplantılarında da gerçekten ben bürokrat arkadaşlarımıza da aynı şekilde müsteşar yardımcıma ve Enerji Bakanıma da teşekkür ediyorum gece yarılarına kadar çok ciddi çalışmalar yaptılar.

ENERJı KONUSUNU ÜÇ AYRI BAşLIK ALTINDA TOPLADIK?

Enerji konusu ülkelerimizin en önemli bileşenleri konusudur. Stratejik niteliği ile özel bir yeni ve önemi bulunmaktadır. Enerji alanında ilişkilerimizin karşılıklı anlayış ve güven temelinde sürdürülmesini temenni ediyoruz. Bu bağlamda gerek gaz, petrol gerekse nükleer enerji olmak üzere 3 ayrı başlık altında çalışmalarımızı planladık. Zaten devam eden ortaklıklarımız olduğu gibi bundan sonraki süreçte de bundan sonraki adımlarda sürece zenginlik katacağız. ıki ülke arasında işbirliğini geliştirmeye yönelik protokolleri imzaladık.

RUSYA ıLE 2011'DE SONA ERECEK DOğALGAZ ALIMI ANLAşMASI UZATILACAK?

Enerji alanında Türkiye atom enerjisi ile ilki nükleer enerjinin barışçıl kullanılmasına ilişkin, nükleer tesisler hakında olmak üzere iki anlaşma daha imzalanmıştır.

Sayın Putin'in ziyareti söz konusu enerji anlaşmalarının imzalanmasının yanı sıra 9. KEK protokolünü de imzalamasına vesile olmuştur. Hükümetler arasındaki 12 Belgenin yanı sıra Putin'in ziyareti vesilesiyle TÜPRAş, ÇALIK Holdingi gibi şirketlerimiz 8 belge daha imzaamış olup bugün itibariyle 20 belge imzalanmıştır. Ortak ilgi alanımıza gören bölgesel gelişmeler hakkında da kapsamlı bilgi alışverişinde bulunduk. ıki ülke arasında çok boyutlu stratejik işbirliğini koordine etmek üzere hükümetler arası nitelikte bir üst düzey buluşmayı görüşmeyi liderlerin eşbaşkanlığında yürütelim diye bir karar aldık ve bugün aldığımız bu kararın ilk uygulamasını 2010 yılının başında Rusya'da gerçekleştireceğiz ve her yıl bir kez Başbakan düzeyinde daha sonra icracı bakanlarımız kendileri iki yada 3 kez biraraya gelerek bu süreci devam ettirecek. Bu vesile ile ülkemizde bize Rusça bilen gençler lazım olacağından dolayı burada bir Rus Koleji ve bir Rus Üniversitesi istedik ve Sayın dostum Putin de kabul etti.

TÜRKıYE RUSYA ıTALYA ışBıRLığNıN DAHA DA GELışMESı ıÇıN KARARLIYIZ?

Ayrıca Rusya Türkiye ve ıtalya olarak Mavi Akım projesinin gerçekleşmesindeki bu mükemmellik işbirliği bundan sonraki süreçte de Mavi Akım'ı güneye indirmek suretiyle Kıbrıs'ı da kapsayacak şekilde bunu uzatmamız mümkün olacaktır. Ben bu vesile ile Rusya'nın katılımını çok önemsiyordum ve bugün bu anlaşmanında yapılmış olması bizleri ayrıca mutlu etti. Böylmece Samsun - Ceyhan Ham Petrol hattında Türkiye, ıtalya ve Rusya hep birlikte olacağız. Bundan dolayı Türk Boğazları üzerindeki yükü hafiflemiş olacak.



BÜYÜK ÇAPLI ÇALIşMALAR ıÇıN ANLAşMALAR ıMZALADIK?

Rusya Başbakanı Vladimir Putin: " Enerji alanı özellikle Güney Akım, Mavi Akım. Türkiye'nin büyük bir önemi vardır. Bugünkü görüşmelerimiz Türk ortaklarımızla birlikte bölgemizde en geniş yapılı projelerimizi yapabileceğimizi gösterdik. Bugün sayın Berlusconi ile büyük firmalar ve yatırımcılarda burada onlar için de önemli bir gün bugün. ıtalyan ortaklarımız Mavi Akım doğalgaz boru hattının inşaatına katılmışlardı. Halen de Rus doğalgazı nakledilmektedir. Artan Rusya ve hazar denizinde artan petrol çıkarma miktarını gözününde bulundurarak bu projeyi çok cazip buluyor desteklemeye karar veriyoruz.

ıKı YEşıL KORıDORUN AÇILMASINI KARARLAşTIRDIK?

Neler yapmak gerektiğini bugün detaylı ve kapsamlı bir şekilde konuştuk. Özellikle tarım konusunda ortak çalışmalarımızı birlikte değerlendireceğiz. Karşılıklı olarak önemli ticaretimiz vardır. Geçen yıl 2 milyon tahıl ihrac edilmiştir. Bu yıl da karşılıklı başarılı bir çalışma çerçevesinde ithalat ve ihracat çalışmalarımız olabilir. Bugün ekstra olarak iki yeşil koridorun daha açılması ve yeşil koridor sistemi ile Rusya'ya giren Türk malları konusunda karara vardık Sayın Başbakan'la.Sayın Başbakan'ın fikirlerine tamamen hem fikirim. Aramızda düzenli istişarelere girmek istiyoruz.

SORULAR



BUGÜN ıMZALANAN BELGELERıN IşIğINDA GÜNEY AKIM PROJESıNıN YAPIMINA EVET DıYEBıLıR MıYıZ? GÜNEY AKIM ORTAKLIğIMIZIN BÜYÜK BıR PARÇASI OLACAK MI?



Bugün esas olarak içinde çalıştığımız belge 1986 tarihli Rus doğalgazın Türkiye'ye satışı hakkında sözleşmedir. Türkiye bunu uzatmak istiyor bu konuda anlaştık. Mavi Akım hattının uzatılmasını genişletilmesini ve üçüncü ülkelere Türkiye üzerinden Mısır, Suriye, Kıbrıs gibi ülkelere de sunulması bu konuda da anlaştık. Türkiye gerçekten büyük bir Enerji transfer hattı haline geliyor. Türk halkı bu konuda sıkıntılara düşmektedir. Elektrik enerjisinin Türkiye'ye satışı söz konusu olabilir.



" Güney akımla ilgili konuşmamda buna değindim aslında cevabı orada var ama konuyla ilgili sözleşmemizi de bugün imzalamış olduk. Bu süreç devam edecek. Fazla uzun bir süreç değil. Araştırmalarımız kısa sürede burada başlayacak. Mavi akım ile ilgili süreci anlattılar. Burada aynı şekilde devam ediyoruz. Samsun Ceyhan Önem arzediyor bu konuyla ilgili imzalar atıldı. Nükleer lie ilgili konuştuk söylenecek herşey söylendi. Enerjide üç ana unsur var. Tedarik, transit ve tüketimdir. Türkiye'nin tedarikçi özelliği yok. Bu konuda Rusya tedarikçi konumundadır ve bu konuda güçlü bir ülkedir. Türkiye bu konuda tüketici ve transit bir ülke konumundadır. Aynı zamanda bir lojistik olma özelliiğini de bu atılan adımlarla kazanmaktadır. Bu güven esasında güven temelinde süren bir süreçtir. Bundan dolayı ayrıca memnunuz.

BAZI EKSPERLER BÖLGEDE ıKı PETROL BORU HATTI ıÇıN YETERıNCE PETROL BULUNMADIğINI ıDDıA EDıYORLAR. SAMSUN CEYHAN BORU HATTININ BıRLıKTE YAPILAMAYACAğINI ıDDıA EDıYORLAR BU KONUDA NE DıYORSUNUZ?



Her konuda anlaştık. Çalışma ekiplerimizin bütün üyelerini. Bu görüşmelerimiz çok kolay geçmedi. Türk dostlarımız ki Türkiye'de pek çok var. ışte Rus gazetecilerine söz hakkı verdiler tercümeyi de kapattılar. Fakat tekrar ediyorum her konuda anlaştık her konuda mütabakat sağlandı. Nabucco bir rakiptir. Güney Akım'ın yapılacak olması Nabucco'nun önünü kesmiyor. Önemli ülkelerin isteklerine göre her iki projede gerçekleştirilebilir. Artan üretim miktarına bakarsanız şunu anlayacaksınız ki üretim hacmi genel olarak bu iki projeye de yetebilir. Ne kadar fazla alt yapı projesi varsa o kadar iyidir. Bu enerji güvenliğini ve istikrarı sağlar.



Güney akım ve Nabucco'yu birbirinin alternatifi olarak rakibi olarak takdim etmekten öte bana göre bir çeşitlilik olarak ifade etmek çok daha isabetli olur. Bunlar yarın yetmeyecek Avrupa'ya. Bugünde alınan bir tedbirdir bunu böyle görmek lazım. Kimsenin bu yatırımlardan çekinmesine gerek yoktur. Bir diğer işin boyutu az önce değerli Putin'in ifade ettiği gibi Rusya'da yapılan araştırmalar ortadadır. Samsun Ceyhan'da tabii ki oradan petrolün verilmesi olayının gerek rafine edilmesi noktasında dünyaya takdimi rafine ve ham olarak çok büyük işler olacaktır. Ceyhan'a bizim bakışımız çok çok farklıdır. Ceyhan7ı bu noktada bir dağımıt haline getirmenin amacındayız. Enerji arzı güvenliğini bu hale getirmektedir. Geleceğin yaşayanlarını çok daha farklı kılacaktır.



ıKı ÜLKE ARASINDA YAPILAN ANLAşMALAR TÜRKıYE VE RUSYA'YI ÇOK ıYı NOKTAYA GETıRMış GÖRÜNÜYOR. BÖLGESEL SORUNLAR ıÇıN ıKı ÜLKENıN ÇÖZÜME YÖNELıK UMUTLU ADIMLARI OLACAK MI?



Kıbrıs'lı Türklere ve Rumlara yarayacak şekilde destekliyoruz. Bundan sonra da her iki tarafla ilişkilerimizi adanın her iki kısmıyla ekonomik ilişkilerimizi geliştirmeye devam edeceğiz. Biz bunu defalarca söylemiştik. Çözüme yararlı olacak bir adım olacağını düşünüyoruz. Dağlık Karabağ'a gelince Devlet Başkanımız Medvedev bu çalışmalara katıldı. Dağlı Karabağ'ın sorunlarına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Kafkasya bölgesinde herhangi bir ihtilafın olmasını istemiyoruz. ıhtilafın olması bölge ülkeleri de etkilemektedir. Bunları uzlaşmaya mutabakata teşvik edebiliriz.

NÜKLEER ENERJı ıHALESıNE ıLışKıN BıRAZ DAHA DETAY VEREBıLıR MıSıNıZ? RUSYA TARAFININ YENı ÖNERıLERı OLDU MU ONLAR NELERDıR?



Türk tarafı kendi görüşlerini bize aktarmıştı. Bu talepleri olumlu karşılamıştır. ılave bir takım çalışmalara ihtayacımız var. Kilowatt saatin fiyatına ilişkin sorular var. Ancak bir kez daha ifade edeyim gerek birim fiyat olarak HES'lerde üretilen enerjinin fiyatına yaklaşmış bulunuyoruz. Dünyanın hiçbir yerinde bu yok. Gerek inşaatın maliyeti konusunda benzer projelerden iki misli daha ucuzdur. Gene de bunları indirme imkanımız var ise Türk tarafı ile bu değerlendirelecektir.