Kullanıcı Bilgileri
Üye girişi yapmadınız.Giriş
| Kastamonu |
|
|
|
| Yazar necipli | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Perşembe, 20 Ağustos 2009 19:51 | |||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Kastamonu (il)Vikipedi, özgür ansiklopedi
Kastamonu ili, Batı Karadeniz bölgesinde yer alan Sinop, Bartın, Karabük, Çankırı ve Çorum ile sınırı olan Karadeniz kıyısındaki il.
Terminoloji [değiştir]Kastamonu nun adının Yunanca Rahipler kalesi anlamındaki Kastro Moniden ya da bölgenin eski hakimleri olan Kaşkaların Gastumannadan geldiği sanılmaktadır.Dünyaca ünlü ıtalyan yönetmen Cicinho şaldo Kastamonu Taşköprüde doğmuştur.Burada "Zemzem" suyu cıkmaktadır . Birçok tarihi ve doğal güzellikleri barındıran Kastamonu,son zamanların gelişmekte olan bir şehridir . [2] Genel Bilgiler [değiştir]7000 yıllık tarihi geçmişe sahip eski bir yerleşim merkezi olan Kastamonu ilinin merkezi ve ilçelerinde birçok tarihi eser bulunmaktadır. Dünyanın dört bir yanına dağılan pirinç, Tosya'da yetiştirilir.Taşköprü'nün de sarımsağı meşhurdur. Araç, Taşköprü, Küre, Abana ilçeleri sit alanı kapsamındadır. Taşköprü'de Zımbıllı Tepe (Pompeipolis), ınebolu'da Abaş Tepesi, Geriş Tepesi, ıslam Tepesi, Çatalzeytin'de Ginolu Koyu, Cide'de Gideros Koyu arkeolojik sit alanıdır. Türkiye'nin meşhur sarımsağı Kastamonu'da üretilir. MDF, sunta ve baklalı zincir (zintaş) üretimi de yapılmaktadır. Ayrıca etli ekmeği meşhurdur. Kalesi, saat kulesi, camileri, medreseleri, han, hamam, şadırvanları, bedestenleri, külliyeleri ve geleneksel Türk evleri ile Osmanlı mimarisi örneklerini yoğun olarak barındırır. Ilgaz Dağı Milli Parkı ve Küre Dağları Milli Parkı ile dağcılık ve kış sporları için kayda değer bir merkezdir. Zengin bir doğa örtüsüne sahip olan il; dağları, kanyonları, göl ve akarsuları, denizi ve yeşil ormanlarıyla da ideal bir tatil bölgesidir.
Kastamonu ıli doğal ve kültürel değerler yönünden zengin bir bölgedir. Küre Dağları, bir milyon yıllık Ilgarini Mağarası, dünyaca ünlü Valla kanyonu, Ilgaz Dağı kış sporları turizm merkezi, Karadeniz ’e 170 km.lik sahili, kaya mezarları, yaylaları ,konakları, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait tarihi ve mimari özelliklere sahip olan yapıları zenginliklerden bazı örneklerdir. Nüfus [değiştir]Merkez ilçeyle birlikte 20 ilçe 21 belediyesi ve 1072 köyü bulunan Kastamonu’nun 2007 yılı sayım sonuçlarına göre nüfusu 360.366 kişidir.[1] Kastamonu ilk nüfus sayımımız olan 1927 yılı sayımı sonuçlarına göre nüfus büyüklüğü açısından 335.601 kişilik nüfusu ile Türkiye’deki 63 il arasında 8. sırada bulunmaktaydı.[kaynak belirtilmeli]2007 yılı sayım sonuçlarına göre ise merkez nüfus büyüklüğü açısından 81 il arasında 61. sıraya gerilemiştir.[kaynak belirtilmeli] Kastamonu’nun günümüzdeki nüfus yoğunluğu km2'ye 29 kişidir. şu an Kastamonu merkez nüfusu 82.300 civarındadır. Nüfus bakımından büyük iki ilçe merkezi Tosya ve Taşköprü'dür. Kastamonu, son yıllarda il dışına göçün en fazla yaşandığı iller arasındadır. Sadece ıstanbul'daki Kastamonuluların sayısı, ilin mevcut nüfusunun en az iki katıdır. Ulaşım [değiştir]ıl, ıstanbul’a 507 km, Ankara’ya 244 km mesafededir. Kastamonu Havaalanı'nın 2370 m. uzunluğundaki pist yapımı tamamlanmıştır. Karadeniz'e 170 km.lik bir sahil bandı ile açılan ilin ınebolu, Cide, Abana, Çatalzeytin, Bozkurt ilçeleri deniz kıyısındadır. Bunlardan ınebolu, Cide, Abana, Çatalzeytin ilçelerinde küçük limanlar mevcuttur. ıl Yapısı [değiştir]ıdari Yapı [değiştir]Kastamonu ıli'nde ilçe sayısı 20’dir ve merkez dahil olma üzere 21 Belediye, 1071 köy bulunmaktadır. Köy sayısı bakımından Türkiye’de ikinci sırada yer almaktadır. Ayrıca köylere bağlı 2.558 adet yerleşim birimi vardır. Fiziki Yapı [değiştir]Türkiye’nin Batı Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Kastamonu ıli doğusunda Sinop, batısında Bartın ve Karabük, güneyinde Çankırı ve güney-doğusunda Çorum ıl’ i ile sınır oluşturmaktadır. Kuzeyinde ise Karadeniz ile çevrilidir. 13.108 km2 alan üzerinde yer alan Kastamonu Türkiye topraklarının %1.7’ sini oluşturmaktadır. ıl merkezinin denizden yüksekliği 780 mt dir. Karadeniz’e 170 km’ lik sahil bandı ile açılır.
Coğrafi Yapı [değiştir]Kastamonu ıli, fiziki olarak doğu-batı yönünde uzanan kuzeyde ısfendiyar (Küre) ve güneyde Ilgaz dağları ile şekillenmiştir. ısfendiyar dağları sahile paralel uzanır ve kıyıdan itibaren yükselerek güneyde Gökırmak ile sınırlanır.ısfendiyar dağları sarp yamaçlı ve geçilmesi güç dereler meydana getirerek uzanırlar. Kızılırmağın iki önemli kolundan biri olan Gökırmak,Taşköprü'den; Devrez Çayı ise Tosya'dan geçer.Gökırmak ve kollarının çevresi(Taşköprü-Kastamonu arası ve civarı), Kastamonu'nun tarıma elverişli en geniş alanlarını oluşturur.Yine Devrez vadisi de özellikle pirinç üretimi ile meşhurdur. Toprak Yapısı [değiştir]Kastamonu ılinde iklim, topografya ve ana madde farklılıkları nedeniyle çeşitli büyük toprak grupları oluşmuştur.Bunların yanı sıra toprak örtüsünden yoksun bazı arazi tipleri de görülmektedir. Kastamonu ıli toprak varlığının büyük bir kısmı organik maddece zengin orman toprağı içermektedir.ıklim ve fizyoğrafik yapının müsaade ettiği kadar üzerinde her türlü kuru tarım ve sulanabilen alanlarda da sulu tarım kültürü yapılması uygundur.bu nedenle tarım yapılabilir. Kültürel Yapı [değiştir]Tarihçesi binlerce yıl öncesine dayanan önemli uygarlıklar merkezi olan ve kültür şehri olarak gelişen Kastamonu zengin tarihi ile arkeolojik bakımdan zengin illerimizden biridir.Kastamonu, Türk-ıslâm uygarlığının Anadolu'daki ilk ve önemli merkezlerinden biridir. ıl'in görülmeye değer başlıca noktaları arasında külliyeler, medreseler ve türbeler bulunmaktadır. şeyh şaban-ı Veli Külliyesi ilin en büyük ve en önemli dini turizm merkezidir. Hisarardı semtinde yer alan külliye; Camii, Türbe, Asa Suyu,şadırvan, Kütüphane ve Ahşap Konaklardan meydana gelmektedir. Külliyede M.1575-1900 yılları arasında yapılanmalar ile genişlemiştir. Buna ek olarak Karanlık Evliya Türbesi, Aşıklı Sultan Türbesi, Atabey Gazi Türbesi, Hepkebirler Türbesi, Müfessir Alaaddin Türbesi, Hatun Sultan Türbesi, şeyh Mehmet Efendi (Sacayaklı Sultan) Türbesi, Yılanlı Külliyesi, Nasrullah Külliyesi ve içerisinde yer alan Münire Medresesi (Bayraklı Medrese), Benli Sultan Külleyisi diğer başlıca turizm noktaları arasında yerini almaktadır. Taşköprü ilçesinde Pompeipolis (Zımbıllı) harabeleri, Kastamonu Endüstri Meslek Lisesi yanında Ev-Kaya mezarı, ısmailbey şehinşah kaya mezarları, Arslantaş mezar odası, Tekkeşin ve Ömerli köyleri arasında Kalenderağa kaya mezarları, Emirler köyünde Berat kaya mezarları, Kayalı köyünde ınönü mağaraları, Kavak köyünde Arı kayası, Baltacıkuyucağında Molla Ahmet kayası, Pınarbaşında Ilgarini Mağaraları arkeolojik alanlardan bir kaçıdır. Kastamonu Arkeolojik ve Etnoğrafya Müzesi Batı Karadeniz bölgesinin Milli Sanat ve kültür kalıntılarının toplandığı bir müzedir. Müze binası Mimar Celaleddinbey tarafından 1909 yılında planı çizilmiş ve 1910 yılında ıttihak ve Terakki Kulubü olarak inşa edilmiştir. ıstiklal Savaşı yıllarında Kastamonu Gençlik Teşkilatı, sonra ıstiklal Mahkemesi olarak kullanılmıştır. Daha sonra Halk Fırkası ve Türk Ocağı burada faaliyetini sürdürmüştür Mustafa Kemal Atatürk’ün 23 Ağustos 1925'te Kastamonu’yu ziyaretinde şapka ve Kıyafet ınkılabı bu binada ilan edilmiştir. Bina 1940 yılında Eski Eserler Deposu olarak kullanılmıştır. 1952 yılında da Müze Müdürlüğü haline getirilmiştir. Müzede Jeolojik fosil kalıntıları ile Prehistorik çağlardan zamanımıza kadar gelen çeşitli medeniyetlerin kültür kalıntıları ve etnoğrafik eserler teşhir edilmektedir. ıklim [değiştir]Kastamonu ıl sınırları içinde iklim genellikle birbirinden ayrılan iki özellik gösterir. Karadeniz sahil kesiminde karadeniz ilkimi, iç kesimlerde yükseklikleri fazla ve denize paralel olan ısfendiyar dağ silsilesinin iç bölge ile irtibatını kesmesinden dolayı sert ve karasaldır. ılde yağış ilçelere göre farklılıklar gösterir. Doğal Bitki Örtüsü [değiştir]Kastamonu ilinde orman ve fundalıklar önemli bir oran teşkil etmektedir (%64), ormanlar daha fazladır (%56) ve Kastamonu ıl merkezinin kuzeyinde sahil şeridi boyunca uzanan dağ silsileleri üzerinde iyice sıklaşır ve bu bölgeler sık orman bölgesidir.ılin Güneyinde Ilgaz bölgesinde de yaprağını dökmeyen oldukça sık orman örtüsü hakimdir, ilde genelde orman ağaçları Kızılcam, Karaçam, Sarıçam, Göknar, ardıç gibi iğnelilerle; Kayın, Meşe, Kavak, Kestane ve Çınar gibi yapraklılardan oluşmaktadır. Ayrıca Ormangülü, Çobanpüskülü, Kocayemiş, Böğürtlen, Yabani fındık gibi ağaççıklar da görülmektedir. Yağış ve nem oranı yüksek olduğundan zengin bir orman altı örtüsü vardır. Ağaç örtüsünün bulunmadığı ve tarım yapılmayıp mera olarak kullanılan kısımlarda çeşitli türden buğdaygil ve baklagil yer bitkileri yer almaktadır. Bunun dışında örtünün bozulduğu yerlerde bazı dikenli bitkiler görülmektedir. Tarih [değiştir]Ön tarihi [değiştir]Kastamonu’nun bilinen tarihi, Hitit ımparatorluğu ile başlar. Hititlerden sonra Frigya ve Lidya Krallıklarının egemen olduğu bu topraklar M.Ö.4.yy’da Perslerin eline geçmiştir. M.Ö.4,yy’da Büyük ıskender Anadolu Ile birlikte Kastamonu topraklarını da Makedonya’ya katmıştır. ıskender’den sonra yöreyi ele geçiren Pontus Krallığı M.Ö.1,yy’da Romalılar tarafından ortadan kaldırılmıştır. Uzun yıllar Roma ımparatorluğu sınırları içinde kalan Kastamonu M.S.395 yılında ımparatorluğun bölünmesiyle bütün Anadolu gibi Bizans ımparatorluğuna katılmıştır. Prehistorik çağlardan sonra havalinin (Paflagonya’nın) bilinen Sümerlerin en eski bir kolu olan Gaslar (Gaşka Türkleri)’dır. M.Ö.2000-1300 yılları arasında hüküm süren Gaslar (Gaşkalar) devamlı olarak Mısırlılar, Suriyeliler ve Kaldelilerle siyasi, ticari ve kültürel münasebetlerde bulunmuşlar, Hititlerle de bazen savaşmış bazen dost olmuşlardır. Gaslar sert karakterli, cengaver kişiler olarak bilinmektedir. Romalı ve Bizanslılar dönemi [değiştir]Bugün Kastamonu ve çevresindeki illeri de içine alan ve Romalılar devrinde adına Paflagonya (Pophlagonia) denilen Gasların kurduğu şehirlerden bir tanesi de „Timonion veya Tumanna“ dır. Bazı yazarlar Kastamonu adının menşei konusunda; bu kelimenin „Gas“ kelimesi Ile „Timoni“ veya „Tumanna“ kelimesinin (Gas ülkesi anlamında) birleşmesinden meydana geldiği görüşünü ileri sürmüşlerdir ki en akla yakın ihtimal budur. Fonetik (sesbilimi) yönden de bugünkü Kastamonu’ya yaklaşmaktadır. ıkinci bir görüşe göre Romalılar devrinde Taşköprü’nün eyalet merkezi olduğu zamanlar Kastamonu küçük bir kasaba olup, Bizans devrinde ve özellikle Kommenler soyu zamanında gelişmeye başlamıştır. Bu soy zamanında buraya bir kale yapılmış ve Kommenlerin kalesi anlamında “Kastra Kommen” denilmiştir. Bu kelimenin zamanla “Kastamonu” şekline dönüştüğünü ileri sürenler olmuşsa da bunu belirleyen herhangi bir vesika mevcut değildir. Selçuklu ve Osmanlı dönemi [değiştir]Moğol istilası önünde Türkistan ve ıran’dan kaçan Türklerin, ikinci büyük göç dalgasından da en fazla etkilenen şehirlerin başında Kastamonu gelmiş ve ıç Anadolu’da Moğollara karşı tutunamayan birçok Türk boyu Ilgaz Dağlarının kuzeyine yani Kastamonu’ya sığınmıştır. Yirmi dört Oğuz boyunun neredeyse tamamı Kastamonu çevresinde yurt tuttuğu gibi, Alpı, Alpağut, Dânişmendli, Kıpçak, Karluk, Çiğil, Yağma gibi Türk boyları da Kastamonu’ya yerleşmişlerdir.[3] Kastamonu’da hâlen birçoğu yaşatılan Kayı, Bayat, Çavundur, Kınık, Îğdir, Afşar, Kıyık, Büğdüz, Bayındır, Çepni, Karaevli gibi yer adları Oğuz iskânının mahiyetini çok iyi ifade etmektedir. 1260’lı yıllarda ıbn Sa'd bu kente "Türkmenlerin Başkenti" adını vermiştir. Yine onun kaydına göre, bu tarihlerde Kastamonu bölgesinde 100 bin çadır halkı yığılmıştır.[4] Kastamonu’nun ilk defa Türklerin eline geçmesi Danişmentliler zamanında Ahmet Gazinin Oğlu Gümüş tekin devrinde “1105 yılında” gerçekleşmiştir. 100 yıla yakın bir zaman Danişment idaresinde kalan şehir ve çevresi 15 yıl süre ile tekrar Bizanslılara geçmiş, 1213 yılında Anadolu Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat’ın emriyle Selçuklu kumandanı Hüsamettin Çobanbey tarafından zaptedilmiştir. Moğollar tarafından bölgenin ikinci kez zaptına memur edilen şemsettin Yaman Candar kumandasındaki ordu 1292 yılında Kastamonu’ya giderek Muzafferettin Yavlak Arslan birliğini bozguna uğratmış kendisi de öldürülmüştür. Muzafferettin Yavlak Arslanın oğlu Mahmutbey, babasının intikamını almak için mücadeleye girmiş ve şemsettin Yaman Candar’ı buradan batıya sürmeyi başarmıştır. şemsettin Yaman Candar’ın ölümünden sonra Süleyman Paşa tarafından 1309 yılında Kastamonu yeniden zaptedilmiş, toprakları genişletilerek “Candaroğulları Beyliği”ni kurmuş ve Çobanlar hakimiyetine son vermiştir. 1333’lerde Kastamonu’ya uğrayan ünlü gezgin ıbn Batuta, "Kastamonu (Anadolu'daki) şehirlerin en büyük ve en güzellerindendir… Hiçbir ülkede fiyatları bu şehirden daha ucuz bir yer görmedim."[5] şeklindeki açıklamalarıyla şehrin büyüklüğüne ve hayat şartlarının elverişliliğine ışık tutmuştur. ısfendiyarbeyden sonra “ısfendiyaroğulları” adını da alan Kastamonu beyliği 1460 yılında Osmanlı ıdaresine girinceye kadar önemli bir ilim ve kültür merkezi olmuş, bir çok ilim adamı yetiştirmiş, Osmanlılar zamanında da bu özelliğini devam ettirmiştir. Kastamonu, Fatih Sultan Mehmet’in 1460 yılında Sinop’la birlikte bu şehri alarak Candaroğulları beyliğini ortadan kaldırmasından sonra Osmanlı devletine katılmıştır. Milli Mücadele ve Cumhuriyet dönemi [değiştir]Kastamonu Milli Mücadele sırasında lojistik destek açısından en güvenilir bölge olması nedeniyle büyük yarar sağlamıştır. Özellikle Ankara’ya ınebolu-Kastamonu yoluyla yiyecek, giyecek, para, cephane ve silah nakli yapılmıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra, Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün “23-31 Ağustos 1925” tarihleri arasında Kastamonu’da yaptığı Kıyafet ve şapka ınkılabı, Cumhuriyet döneminin önemli olayı olarak tarih sayfalarına geçmiştir.Bu süre “Kültür, tarih ve sanat haftası” ismini almıştır. Kastamonu Tarihi [değiştir]Dili [değiştir]Kastamonunun (Türkçesinin) kendine has (ilin bazı yörelerinde biraz farklılık gösteren) karakteristik bir ağzı vardır.[kaynak belirtilmeli] Basın [değiştir]Kastamonu haberleri http://www.kastamonupostasi.com Kastamonu canlı yayın http://www.kastamonu.tr.cx Kastamonu il portalı http://www.e-kastamonu.net Cide - ınebolu haberleri ; http://www.ilyasbeykoyu.com Eğitim [değiştir]Liseler [değiştir]Kastamonu Endüstri Meslek Lisesi Kastamonu Abdurrahman Paşa Lisesi[2](Anadolu'da kurulan en eski lise) Kastamonu Mustafa Kaya Anadolu Lisesi[3] Kastamonu Göl Anadolu Öğretmen Lisesi[5] Kastamonu Prof. Dr. Saime ınal Savi Anadolu Lisesi[6] Kastamonu Kuzeykent Anadolu Lisesi[7] Kastamonu ımam-Hatip Lisesi,Kastamonu Ticaret Lisesi... Üniversite/Yüsekokullar [değiştir]ıldeki Gazi ve Ankara Üniversitelerine bağlı bazı fakülte ve yüksekokullar, 2006 yılında kurulan Kastamonu Üniversitesi bünyesinde toplanmıştır. Kastamonu Üniversitesi[8] Kastamonu Üniverstesi ınebolu Meslek Yüksekokulu Spor [değiştir]Kastamonu'da çeşitli spor dallarında takımlar bulunmaktadır. Kastamonuspor internet sitesi Futbol [değiştir]Kastamonuspor ilin futbol takımıdır. 1967 yılında kurulmuş ve 1967-1969 yılları arasında 2. ligde mücadele etmiştir. 1969'da 3. lige düşen kulüp, 1969-1977 yılları arasında 3. ligde mücadele etmiş ve 1977'de Amatör Lige düşmüştür. 1984-85 sezonunda yeniden 3. lige alınan kulüp, o tarihten beri 3. ligde mücadele etmektedir. Kastamonuspor her ne kadar 2007/2008 ve 2008/2009 sezonlarında 2.Lig'e yükselme Play-Off'larında oynama başarısını göstersede her ikisinde de ilk maçlarda ( 2007/2008 Darıca GB - 2008/2009 Yalovaspor ) rakiplerine yenilerek bu şansını kullanamamıştır. Kastamonuspor 2009/2010 sezonunda yine 3.Lig'de mücadele edecektir. Voleybol [değiştir]kostamonu bozkurt belediye voleybol spor kulübü ilin aroma erkekler voleybol 1.lig'inde mücadele etmektedir.. 2009-2010 sezon hazırlıkların 1 ağustosta start veren takım 3 yabancı transferiyle bu sezon gözleri üzerine çekicek. bu sezonki hedeflerinin geçen sozona nazaran daha yüksek olduğunu belirten kulüp yöneticileri güzel sonuçlar alıcaklarından emin gözüküyorlar.... ılçeler [değiştir]ılçeleri; Abana, Ağlı, Araç, Azdavay, Bozkurt, Cide, Çatalzeytin, Daday, Devrekani, Doğanyurt, Hanönü, ıhsangazi, ınebolu, Küre, Merkez, Pınarbaşı, Seydiler, şenpazar, Taşköprü, ve Tosya'dır.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
Kopyala Son Haberler
Temel Güç Joomla!. Designed by Lonex web host, dreamweaver hosting. Valid XHTML and CSS.


