Malatya

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Malatya ili
Dosya:Latrans-Turkey location Malatya.svg
Malatya ilinin konumu
Genel bilgiler
Bölge	Doğu Anadolu Bölgesi
Yüzölçümü	12.313 km²
Nüfus	722.065(TÜıK)
― şehir nüfusu	462.569
― Köy nüfusu	259.496[1]
Nüfus yoğunluğu	185 kişi/km²
Plaka kodu	44
Alan kodu	0422
Vali	[[{{{vali}}}]]
Belediye Başkanı	[[{{{belediye başkanı}}}]]
Valilik internet sayfası	malayta.gov.tr

Malatya, Türkiye'de Doğu Anadolu'nun en batısında yer alan bir ildir.

Coğrafya ve iklim [değiştir]

Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Havzası'nda yer almaktadır. Doğuda Elazığ (98 km) ve Diyarbakır (251 km), güneyde Adıyaman (185 km), batıda Kahramanmaraş (219 km), kuzeyde Sivas (245 km) ve Erzincan (363 km) illeri ile çevrilidir.

ıl genelinde yer alan dağların başlıcaları Malatya dağları, Nurhak Dağları, Akçababa Dağları, Yama Dağı iken, başlıca akarsular Söğütlü çayı, Morhamam çayı, Kuruçay, Tohma suyu, Sultansuyu, Sürgü suyu, Beylerderesi, Mamıhan ve şiro çayıdır.

Malatya ilinde karasal iklim koşulları hüküm sürer. Evvel çok çetin kış ayları yaşanıyor olsa da, Malatya'daki müthiş su potansiyeli sebebiyle son yıllarda inşa edilen barajlar il genelinde iklimi fazlaca yumuşatmıştır.

Ayrıca Beydağlarının o muazzam görüntüsü o uzantısı şehre ayrı bir güzellik katmaktadır. ıl, ıç Anadolu, Akdeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin arasında tampon bir bölge olma özelliğini de taşımaktadır. Malatya ili, deprem kuşağı bakımından ikinci büyük fay kuşağında yer alır. Bölgenin dağlık ve dinamik bir yer hareketliliğine maruz kalması sonucu depremler sık sık meydana gelir. Yani kıvrımlı bir arazi şekli yaygındır. Malatya'nın deniz seviyesindne yüksekliği 890 - 910 m'dir.

Etimoloji [değiştir]

ısminin kökeni: Malatya'nın adı Kültepe tabletlerinde Melita olarak, Hitit tabletlerinde "Maldia" olarak geçmektedir. Malatya kelimesi Hititçe bal anlamina gelen "Melid" kelimesinden türetilmistir.

Eski çağ cografyacılarindan Strabon, Malatya'yı, kesin olarak belirtmemekle birlikte, Kommagene sınırında Kapadokya Krallığı’nın (M.Ö. 280-212) on valiliğinden biri olarak göstermiştir.

Tarih [değiştir]

Hititler M.Ö. 2000 yıllarının başında bu bölgede hüküm sürmeye başlamışlardır.

M.Ö. 1750 yıllarında Kuşsara Kralı Anitta, Anadolu'yu tek bir yönetim altında toplayarak siyasi birliği sağlamış ve Malatya'yı da bu birliğe dahil etmiştir. II. Mursilis, Muvatalli ve III. Hattusilis dönemlerinde Malatya, Hitit merkezine bağlı kalmıştır.

Asur Kralı Sanherib (M.Ö. 705-M.Ö. 681) döneminde Asur egemenliğine giren Malatya, daha sonra Med ve Perslerin hakimiyetine girmiştir.

M.Ö. 4. yüzyılda Makedonya Kralı ıskender'in Anadolu'yu ele geçirmesinden sonra, Malatya Hellenistik kültürün etkisinde kalmıştır. Bu tarihten sonra Malatya sırasıyla, Medlerin, Perslerin, Romalıların, Bizanslıların, Selçukluların egemenliği altına girmiştir.

1515 yılından itibaren de Osmanlı yönetimi altına giren Malatya,Harput vilayetine bağlı iken, Cumhuriyetle birlikte (20 Nisan 1924 Anayasası 89. maddesi ile) il olmuştur. ıl olduktan sonraki ilk Belediye Başkanı, Hasanbey Caddesi' ne de ismi verilen Hasan Derinkök'dür. türklüğün kalesidir

Ilçeler [değiştir]

• Malatya
• Doğanşehir
• Arguvan
• Hekimhan
• Darende
• Akçadağ
• Yeşilyurt
• Pütürge
• Doğanyol
• Kale
• Battalgazi
• Yazıhan
• Kuluncak
• Arapgir

Kaynakça [değiştir]